Untitled Document
อริยสัจ : มรรค : ปัญญาวุฒิธรรม 4


        ปัญญาวุฒิธรรม 4 (virture conductive to growth in wisdom)
        ปัญญาวุฒิธรรม หมายถึง ธรรมเป็นเครื่องเจริญ หรือคุณธรรมที่ก่อให้เกิดความเจริญงอกงามแห่งปัญญา เป็นธรรมที่ผู้ประพฤติปฏิบัติแล้วมีความเจริญก้าวหน้าในชีวิต ประกอบด้วย

        1. สัปปุริสสังเสวะ หมายถึง การคบหาสัตบุรุษ หรือเสวนาท่านผู้รู้ผู้ทรงคุณ เหมือนกับคำกล่าวที่ว่า “คบบัณฑิต บัณฑิตพาไปหาผล” การที่คบหากับท่านผู้รู้จะทำให้มีความคิดที่ดี ใช้สติปัญญาไปในทางที่ชอบธรรมก็จะมีความเจริญก้าวหน้าในชีวิต
คำว่า สัตบุรุษ หมายถึง คนสงบ คนดี คนมีศีลธรรม

        2. สัทธัมมัสสวนะ หมายถึง ฟังสัทธรรม การเอาใจใส่ศึกษาเล่าเรียน การค้นหาความรู้ความจริง บุคคลผู้ทำตนให้เจริญจะต้องมีการศึกษาเล่าเรียน แสวงหาความรู้ความจริงอยู่ตลอดเวลา ไม่ย่อท้อ

        3. โยนิโสมนสิการ หมายถึง การคิดอย่างถูกวิธี การคิดอย่างแยบคาย ดังนั้นวิธีคิดแบบโยนิโสมนสิการเป็นการฝึกการใช้ความคิด ให้รู้จักคิดอย่างถูกวิธี คิดอย่างมีระเบียบ รู้จักคิดวิเคราะห์ ไม่มองเห็นสิ่งต่าง ๆ อย่างตื้น ๆ ผิวเผิน เป็นขั้นสำคัญของการสร้างปัญญาที่บริสุทธิ์เป็นอิสระ

        4. ธัมมานุธัมมปฏิบัติ หมายถึง การปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม หรือการปฏิบัติธรรมให้ถูกต้องตามหลัก คือ การปฏิบัติที่สอดคล้องพอดีตามขอบเขตความหมายและวัตถุประสงค์ที่สัมพันธ์กับธรรมข้ออื่น ๆ หรือการนำสิ่งที่ได้ศึกษาเล่าเรียนและคิดพิจารณาดีแล้วหรือตริตรองเห็นแล้วไปใช้ปฏิบัติให้ถูกต้องตามหลักตามความมุ่งหมายของสิ่งนั้น ๆ