New Document


อุปาทาน 4 (attachment)


อุปาทาน หมายถึง ความยึดมั่นถือมั่น, ความยึดมั่นถือมั่นด้วยอำนาจกิเลส, ความยึดมั่นถือมั่นอันเนื่องมาแต่ตัณหา, ความผูกพันเอาตัวตนเป็นที่ตั้ง ประกอบด้วย

1. กามุปาทาน คือ ความยึดมั่นถือมั่นในกาม คือ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส และสิ่งที่น่ารักใคร่น่าพอใจ

2. ทิฏฐุมาทาน คือ ความยึดมั่นถือมั่นในทิฏฐิหรือทฤษฎี หมายถึงมีการยึดมั่นในความเห็นของตน ยึดมั่นในลัทธิหรือหลักคำสอนต่างๆ

3. สีลัพพตุปาทาน คือ ความยึดมั่นถือมั่นในศีลและพรต คือ หลักความประพฤติ ข้อปฏิบัติ แบบแผน ระเบียบ วิธีขนบธรรมเนียมประเพณี ลัทธิพิธีต่าง ๆ ถือว่าจะต้องเป็นอย่างนั้น ๆ โดยสักว่ากระทำสืบ ๆ กันมา หรือ ปฏิบัติตาม ๆกันไปอย่างงมงาย หรือโดยนิยมว่าขลัง ว่าศักดิ์สิทธิ์ มิได้เป็นไปด้วยความรู้ความเข้าใจตามหลักความสัมพันธ์แห่งเหตุและผล

4. อัตตวาทุปาทาน คือ ความยึดมั่นในวาทะว่าตัวตน คือ ความถือหรือสำคัญหมายอยู่ในภายในว่า มีตัวตน ที่จะได้ จะเป็นจะมีจะสูญสลาย ถูกบีบคั้นทำลายหรือเป็นเจ้าของ เป็นนายบังคับบัญชาสิ่งต่าง ๆ ได้ไม่มองเห็นสภาวะของสิ่งทั้งปวง อันรวมทั้งตัวตนว่าเป็นแต่เพียงสิ่งที่ประชุมประกอบกันเข้า เป็นไปตามเหตุปัจจัยทั้งหลายที่มาสัมพันธ์กันล้วน ๆ (ยึดมั่นถือมั่นในตัวตน)