New Document


การเจริญปัญญา : อุปปาทมนสิการ

อุปปาทมนสิการ หมายถึง การคิดให้เกิดผล หรือคิดเร้ากุศล หรือคิดสร้างสรรค์ ได้แก่ การคิดชอบเพื่อให้เกิดผลดีแก่ตน การงาน สามารถใช้ประสบการณ์ในเรื่องต่าง ๆ ที่ได้ศึกษาเล่าเรียนมาเป็นแนวคิด ปลูกฝังให้เกิดความกระตือรือร้นที่จะทำ และผู้ต้องการเจริญปัญญาตามหลักอุปปาทมนสิการ จะต้องฝึกคิดแต่ในทางที่ดีเป็นบุญเป็นกุศลหักห้ามการคิดในทางชั่วเป็นบาปเป็นอกุศลเสีย ต้องฝึกติดต่อกันไปทีละน้อย จนกลายเป็นนิสัยที่จะคิดแต่ในทางดี

วิธีคิดแบบอุปปาทมนสิการ

วิธีคิดแบบอุปปาทมนสิการ ได้แก่ พยายามคิดใส่ใจถึงสิ่งอื่นที่ดีงามเป็นกุศล ให้พิจารณาโทษของความคิดอกุศลเหล่านั้น ว่าไม่ดีไม่งาม ก่อผลร้าย หรือนำทุกข์มาให้อย่างไร ไม่คิดถึงไม่ใส่ใจถึงความคิดที่เป็นอกุศลนั้นเลย พิจารณาสังขารสัณฐานของความคิดเหล่านั้น นำมาศึกษาค้นคว้าในแง่ที่ให้เกิดความรู้แก่ตน และข่มใจระงับความคิดที่เป็นอกุศลนั้นเสีย ด้วยวิธีการอธิษฐานจิต ด้วยการตั้งใจแน่วแน่เด็ดเดี่ยวว่าจะเลิกคิดอกุศลนั้นให้จงได้
ความคิดในแนวของอุปปาทมนสิการ จะต้องอาศัยพื้นฐานการเรียนรู้ การอ่าน การศึกษา และการมีประสบการณ์ตรงมาก ตลอดถึงการจำเรื่องราวต่าง ๆ ไว้ได้มาก แล้วนำเรื่องนั้นมาคิดอย่างมีเหตุมีผลอยู่เสมอ จนเกิดความรู้ความเข้าใจในสิ่งนั้น ๆ ทุกแง่ทุกมุม หากไม่มั่นใจก็อาศัยการสอบถามเทียบเคียงความคิดของตนกับผู้รู้ท่านอื่น เพื่อให้สามารถพัฒนาความคิดของตนให้เป็นประโยชน์มากขึ้น จนเกิดสัมมาสังกัปปะ คือความเห็นชอบในทางพระพุทธศาสนาได้